Norweski portal
Napiszesz do nas?
*
*
*
* *pole obowiązkowe
Zapisz mnie do newslettera
Norweski portal
Reklama

Powrót
Taniec
Harcerstwo

NORWESKIE FILMY

Wstęp

Według słownika języka polskiego PWN film to „seria następujących po sobie obrazów z dźwiękiem lub bez dźwięku, wyrażających określone treści, utrwalonych na nośniku wywołującym wrażenie ruchu”. Kino norweskie jest surowe, chłodne, szczere, a przy tym niesamowicie autentyczne. Nie ma w nim miejsca na amerykańskie pościgi czy przesadzone efekty specjalne. Twórcy stawiają raczej na nieruchomy obraz i palące milczenie. Bohaterowie, którzy są ukazywani w filmie, często są bardzo „pokiereszowani” życiowo. Jest to kino, któremu zdecydowanie warto się przyjrzeć.

„Kon- Tiki” (1950)

Jest to dokument opowiadający o ekspedycji prowadzonej przez norweskiego pisarza, badacza i podróżnika – Thora Heyerdahla w 1947 roku. Film jest zapisem podróży, jaką odbył z grupą podróżników. Ich celem było przepłynięcie Oceanu Spokojnego na zbudowanej przez siebie tratwie. Jednocześnie Thor Heyerdahl chciał wykazać, że już przodkowie Inków mogli zasiedlać odległe wyspy Pacyfiku. Cały film jest czarno-biały, nakręcony jedną kamerą 16mm. Za ten obraz twórcy doczekali się Oscara w kategorii „najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny” oraz nominacji do nagród BAFTA w kategorii „najlepszy film dokumentalny”.
YouTube 1
YouTube 2

„Przez śnieżną pustynię” (1957)

Film powstał na motywach książki angielskiego historyka Davida Howartha „We Die Alone”. Opowiada o wydarzeniach, które miały miejsce wiosną 1943 roku. Żołnierze norweskiego ruchu oporu przybywają do wybrzeży północnej Norwegii. Ich celem jest zabezpieczenie statku Brattholm, który ma dotrzeć do portu na brytyjskich Szetlandach. Niestety, w wyniku zdrady jednego z mieszkańców, grupa dywersantów zostaje zaskoczona i zaatakowana przez Niemców. Jedynym ocalałym jest Jan Baalsrudow. Udaje mu się to tylko dzięki przepłynięciu kilkuset metrów w lodowatej wodzie do oddalonego brzegu. Aby przeżyć, musi przedostać się przez góry i dotrzeć do Szwecji. Po drodze bohater zmaga się z wichurami śnieżnymi, bardzo niską temperaturą oraz odmrożeniami. Miewa halucynację i śnieżną ślepotę. W każdej chwili może również natknąć się na partol niemieckiej straży. Przez całą swoją podróż może jednak liczyć na pomoc spotkanych po drodze ludzi (napisy początkowe informują, że było ich około stu).
Oglądając film, ciężko uwierzyć, że przedstawione wydarzenia miały miejsce naprawdę. Niewiarygodne, jak duża jest siła ludzkiej woli walki o przetrwanie. Oryginalny tytuł (nor. „Ni liv”) w tłumaczeniu oznacza „człowiek o dziewięciu życiach”. Film doczekał się nominacji do Oscara w kategorii „najlepszy film nieanglojęzyczny” oraz nominacji do Złotej Palmy.

„Tropiciel” (1987)

Akcja filmu rozgrywa się w roku 1000 naszej ery. Aigin, nastoletni Lapończyk, po powrocie z polowania zastaje swoją osadę kompletnie zrujnowaną. Okazuje się, że koczownicze plemię Czudów wymordowało również jego rodzinę. Chłopiec ucieka do najbliższej osady zamieszkanej przez Lapończyków. Jego tropem podążają barbarzyńcy. Nastolatek ostrzega mieszkańców o zbliżającym się niebezpieczeństwie. Część z nich decyduje się uciekać, wierząc że nie mają szans przy starciu z plemieniem Czudów. Pozostali zostają i postanawiają walczyć. Wśród nich jest również Aigin, który później okazuje się być jedynym ocalałym z potyczki. Barbarzyńcy zmuszają go do wskazania kryjówki zbiegłych osadników. Bohater zgadza się, ale jest to tylko pretekst do tego, żeby wcielić w życie swój plan zemsty.
Film oparty jest na lapońskiej legendzie. Na uwagę zasługuje fakt, że jest pierwszym pełnometrażowym filmem zrealizowanym w całości w języku lapońskim. Dodatkowo kręcony był przy temperaturze sięgającej -47 stopni Celsjusza, co nierzadko przysparzało ekipie filmowej problemów.
Produkcja doczekała się nominacji do Oscara w kategorii „najlepszy film nieanglojęzyczny” oraz nominacji do Feniksów. Ponadto wygrała Amandę – Norweski Międzynarodowy Festiwal Filmowy w kategorii „najlepszy kinowy film norweski”.
YouTube

„Zero stopni w skali Kelvina” (1995)

Dramat psychologiczny wyreżyserowany przez Hansa Pettera Molandę. Akcja filmu toczy się w latach dwudziestych XX wieku. Głównym bohaterem jest Henrik Larsen, ambitny poeta, który zostawia swoją dziewczynę i postanawia przez rok żyć na Grenlandii jako traper. W mroźnej krainie poznaje gwałtownego marynarza Randbeka oraz naukowca Holma. Traperzy muszą zmagać się z bardzo ciężkimi warunkami, jakie panują na Grenlandii. Prowadzi to do coraz częstszych kłótni między nimi. Dodatkowo są praktycznie odcięci od jakiejkolwiek cywilizacji. Cała ta sytuacja sprawia, że pomału zaczynają popadać w szaleństwo.
Film otrzymał Amandę w kategorii najlepszy kinowy film norweski oraz został dwukrotnie wyróżniony na festiwalu MFF w San Sebastián.
YouTube

„Doręczyciel” (1997)

Film opowiada historię Roya, norweskiego listonosza, który żyje w dość zamkniętym świecie. Mieszka sam w zaniedbanym domu. Na obiad zazwyczaj je zimne spaghetti z puszki. Sąsiadem jego jest Polak, który, za pomocą młota pneumatycznego, kolejny raz remontuje swoje mieszkanie. Swój zawód traktuje dość specyficznie, bez żadnych obiekcji otwiera i czyta cudze listy, często je potem wyrzucając. Pewnego razu w skrzynce pocztowej młodej kobiety, natrafia na klucze do jej mieszkania. Po krótkim zastanowieniu postanawia skorzystać z okazji.
Film otrzymał nagrodę specjalną na festiwalu w Cannes oraz trzy norweskie nagrody filmowe Amanda.

„Elling” (2001)

Film powstał na podstawach bestsellerowej powieści Ingvara Ambjornsena Brodre i blodet. Tytułowym bohaterem jest czterdziestoletni, kompletnie niesamodzielny i nieprzystosowany społecznie Elling. Po śmierci matki, zostaje zamknięty w zakładzie opieki. Tam poznaje Kjella Bjarnea – równie nieprzystosowanego społecznie, muskularnego prawiczka o wybujałej fantazji erotycznej. Mężczyźni spędzają w zakładzie dwa lata. Po tym czasie dostają mieszkanie socjalne w Oslo, a co za tym idzie, szansę by wreszcie dorosnąć i się usamodzielnić. Okazuje się, że zwykłe zakupy czy odebranie telefonu może być dla nich dużym wyzwaniem. Na szczęście mężczyźni mogą liczyć na siebie nawzajem.
Film opowiada o sile przyjaźni i przywraca wiarę w człowieczeństwo. To dowcipna, miejscami wzruszająca komedia o dwóch nieprzystosowanych społecznie mężczyznach, którzy muszą wreszcie dorosnąć i stawić czoła życiu codziennemu. Uhonorowana została wieloma nagrodami w tym nominacją do Oscara w kategorii „najlepszy film nieanglojęzyczny”.
YouTube 1
YouTube 2

„Historie kuchenne” (2003)

Film opowiada o niezwykłym eksperymencie. W latach 50tych XX wieku Szwedzcy naukowcy z Instytutu Badań Domowych badali zwyczaje gospodyń domowych. Wyniki pokazały, że przeciętna Pani domu, podczas przygotowywania posiłków, przez rok pokonuje dystans równy odległości od Sztokholmu do Kongo. Postanawiają sprawdzić, analogiczną sytuację u samotnych mężczyzn. W tym celu grupa 18 naukowców wybiera się do norweskiej wioski, gdzie odsetek kawalerów jest szczególnie wysoki. Każdemu z badaczy przydzielony zostaje jeden mężczyzna. Mają oni swobodny dostęp do jego kuchni – miejsca prowadzenia obserwacji. Eksperymentatorom pod żadnym pozorem nie wolno rozmawiać z mężczyznami ani ingerować w ich prace. Mają pozostawać „niewidzialni”. Jednemu z naukowców, Folkowi Nilssonowi, zostaje przydzielony szczególnie oporny podopieczny. Na początku Isak nawet nie chce wpuścić go do domu. W końcu jednak się przełamuje, ale nadal pozostaje bardzo nieufny wobec uczonego. Znajduje jednak rozwiązanie tej sytuacji, przez dziurę w suficie sam zaczyna obserwować Folka. Ta zabawna sytuacja prowadzi do zaskakującego finału.
Film otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. Amanda za najlepszy kinowy film norweski, nominację do Złotej Żaby na festiwalu Camerimage oraz do Europejskiej Nagrody Filmowej. Warto zwrócić również uwagę na fakt, że przez cały film Folk mówi po szwedzku a Isak po norwesku, nawet podczas wspólnych rozmów.
YouTube

„Hawaje, Oslo” (2004)

W filmie ukazana jest historia kilku nieznających się wzajemnie osób, których drogi co jakiś czas przecinają się. Akcja filmu ma miejsce podczas najgorętszego dnia roku w Oslo. Przedstawione są losy pary, Froda i Milli, którym urodziło się dziecko. Okazuje się jednak, że jest bardzo chore i lekarze nie dają mu szans na przeżycie więcej niż tygodnia. Kolejnym bohaterem jest gasnąca gwiazda muzyki pop – Bobbie-Pop, która próbuje popełnić samobójstwo. Ponad to opowiedziana została również historia Leona, który w wieku 14 lat, wraz ze swoja przyjaciółką Åsą, przysięgli sobie, że w jego 25 urodziny spotkają się ponownie. Jeżeli spędzą ten dzień razem, zostaną ze sobą na zawsze. Leon nie wie, czy bardziej obawia się tego, że dziewczyna się nie zjawi, czy jednak tego, że właśnie przyjdzie na spotkanie. Wszystkie ukazane w filmie historie są na pozór inne. Bohaterami targają różne emocje, mają różne dylematy. Jedni przed czymś uciekają, inni wręcz przeciwnie. Jest jednak coś co ich łączy. Wszyscy szukają miłości, każdy ma marzenie.
Film otrzymał Amandę na Norweskim Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w kategorii najlepszy pełnometrażowy film norweski oraz za scenariusz.
YouTube

„Uno” (2004)

Film opowiada historię 25-letniego Davida, który większość swojego czasu przesiaduje w miejskiej siłowni z kumplami. Nie uczestniczy jednak w popełnianych przez nich drobnych przestępstwach ani nie podziela ich rasistowskich poglądów. Mimo wszystko, lepiej czuje się przebywając z nimi niż w domu. Jego ojciec jest śmiertelnie chory, z matką kompletnie się nie dogaduje a brat jest chory umysłowo. W momencie, gdy ojciec jest na łożu śmierci, na siłownię wpada policja. David staje przed trudnym wyborem. Postanawia zdradzić swoich przyjaciół w nadziei, że dostanie szansę na ostatnie pożegnanie swojego ojca. Niestety jest za późno. Teraz dwudziestopięciolatek musi wziąć odpowiedzialność za swoją rodzinę i za swoje wcześniejsze decyzje. Pomału odkrywa, co tak naprawdę jest ważne w życiu. Tracąc wszystko, David ma szansę zacząć wszystko od zera i odbudować swoje życie.
Film uhonorowany został nominacją do Europejskiej Nagrody Filmowej oraz do Amandy.
YouTube

„Wyprawa Kon-Tiki” (2012)

Film powstał na podstawie uhonorowanego Oscarem dokumentu „Kon-Tiki”. Opowiada historię Thora Heyerdahla, który wraz z grupą towarzyszy, na zbudowanej samodzielnie drewnianej tratwie, wybierają się w rejs przez Pacyfik. Robią to, by udowodnić, że to właśnie mieszkańcy Ameryki Południowej zasiedlili Polinezję i miało to miejsce jeszcze w czasów przedkolumbijskich. Do pokonania mają 8 000 km a tylko jeden z podróżników tak naprawdę zna się na żeglarstwie. Misja wydaje się być samobójcza. Ponadto sam Thor nie umie pływać i boi się wody, ale jest w stanie poświęcić wszystko by potwierdzić swoją tezę.
Film uhonorowany został wieloma nagrodami i nominacjami w tym tymi najważniejszymi. Został nominowany m.in. do Oscara w kategorii „najlepszy film nieanglojęzyczny”, do Złotych Globów w kategorii „najlepszy film zagraniczny” oraz do Satelity w dwóch kategoriach: „najlepszy film zagraniczny” i „najlepszy dźwięk”.
YouTube

FAQ

1. Co to jest film? Pokaż odpowiedź

2. Czym charakteryzuj się kino norweskie? Pokaż odpowiedź

3. Czy norweski film kiedykolwiek otrzymał Oscara? Pokaż odpowiedź

4. Które norweskie filmy były nominowane do Oscara? Pokaż odpowiedź

5. Co to jest Kon-Tiki? Pokaż odpowiedź

6. Dlaczego Thor Heyerdahl zorganizował wyprawę na tratwie przez Pacyfik? Pokaż odpowiedź

7. Co było inspiracją do powstania filmu „Przez śnieżną pustynię”? Pokaż odpowiedź

8. Co oznacza nor. Ni liv? Pokaż odpowiedź

9. Jaka była inspiracja do powstania filmu „Tropiciel”? Pokaż odpowiedź

10. W jakim języku został nakręcony film „Tropiciel”? Pokaż odpowiedź

11. Kim jest traper? Pokaż odpowiedź

12. Kto jest reżyserem filmu „Zero stopni w skali Kelvina”? Pokaż odpowiedź

13. Jakie nagrody otrzymał film „Doręczyciel” z 1997 roku? Pokaż odpowiedź

14. Co było inspiracją do powstania filmu „Elling”? Pokaż odpowiedź

15. Kto był odtwórcą roli Kjell w filmie „Elling”? Pokaż odpowiedź

16. Czy „Elling” był wystawiany na deskach teatru? Pokaż odpowiedź

17. Czy film „Elling” doczekał się kolejnych części? Pokaż odpowiedź

18. Co było inspiracją do nakręcenia filmu „Historie kuchenne”? Pokaż odpowiedź

19. Jak prowadzone były obserwacje w filmie „Historie kuchenne”? Pokaż odpowiedź

20. Kiedy rozgrywa się akcja filmu „Hawaje, Oslo”? Pokaż odpowiedź

21. Co łączy wszystkich bohaterów filmu „Hawaje, Oslo” nakręconego w 2004 roku? Pokaż odpowiedź

22. Kim jest główny bohater filmu „Uno”? Pokaż odpowiedź

23. Jakie nagrody i nominacje otrzymał film „Wyprawa Kon-Tiki”? Pokaż odpowiedź

Pol-Nor